Telegram-бот @EarthQuakeGuardianBot
Қосымша ескерту арнасы. Егер қолданушы браузерде Push-хабарландыруларды өшірсе — бот Telegram арқылы хабарлайды. Сайтпен қатар лезде жұмыс істейді.
Сигнал жолы және көп нүктелі датчиктер желісі
Жер астындағы алғашқы дүмпуден бастап — әр адамның телефонындағы сиренаға дейін небәрі 1–2 секунд. Бірнеше MPU6050 датчигі бірігіп, қатесіз ерте ескерту береді.
Жойқын S-толқыннан бұрын жер қыртысымен жылдам P-толқын (алғашқы микродіріл) тарайды.
Барлық MPU6050 датчиктерінен келген X/Y/Z үдеуін талдайды, шуды сүзеді және WiFi арқылы дабыл пакетін жібереді.
Бұлттық сервер сигналды миллисекунд ішінде қабылдап, барлық қосылған құрылғыларға бір мезгілде дабыл таратады.
Көп нүктелі MPU6050 датчиктер желісі жойқын S-толқын келгенге дейін алғашқы P-толқынды тіркеп үлгереді. Осы секундтар газды/электрді автоматты өшіруге, үстел астына тығылуға және терезеден алыстауға жеткілікті. ТЖМ деректері бойынша — жер сілкінісі кезіндегі жарақаттардың 90%-ы алғашқы 5–10 секундта болады.
Көп нүктелі датчиктер желісі (Multi-Sensor)
Жалғыз датчик емес — аймақ бойынша орналасқан бірнеше MPU6050 датчигі бір орталыққа (ESP32) жұмыс істейді. Толқын қай бағыттан келсе де бірінші ұстайды және жалған дірілге (көлік, соққы) алданбайды.
1–2 секундта жеткізу жылдамдығы
Датчик дірілді сезген сәттен бастап ESP32 → Firebase → Сайт және Telegram тізбегі бойынша хабарлама небәрі 1–2 секундта жетеді. Адамнан 10 есе жылдам реакция жасайды.
Қос арналы дабыл + Автоматты қорғаныс
Бір мезетте Сайтта сирена ойнайды және @EarthQuakeGuardianBot арқылы телефонға хабарлама келеді. Ал үйдегі құрылғы реле арқылы газ бен жарықты өзі автоматты өшіре алады.
Қолжетімді және отандық шешім
QuakeGuard — қолжетімді компоненттерден жиналған отандық станция. Әр үйге, ғимаратқа және қалаға жаппай орнатуға болады.
Жапонияны көшірмейміз — өзіміздікін ойлап таптық
Ғимараттар астында сейсмооқшаулағыш серіппелер мен тіректер. Арнайы зауыттар мен күрделі инженерия қажет.
Жеңіл құрылыстар мен макетте іргетас астында қайта өңделген автокөлік шиналарын демпфер ретінде қолдану идеясы.
Іргетас астындағы шиналар жердің тербелісін жұмсартады. Жер сілкінісі кезінде топырақ қозғалғанымен, резеңке мен шина ішіндегі ауа амортизатор сияқты жұмыс істеп, соққының бір бөлігін өзіне алады.
Күтілетін әсер (макеттік модель): үй ішіндегі дүмпу едәуір әлсіз сезіледі, жиһаздың құлау және әйнектің сыну қаупі азаяды.
MPU6050 дірілді ұстайды
Акселерометр + 6 осьті гироскоп. X/Y/Z бойынша үдеуді 100 Гц жиілікпен өлшейді. P-толқынға — адамға көрінбейтін алғашқы әлсіз сілкініске әсер етеді.
ESP32 өңдейді
Микроконтроллер дірілді шекті мәнмен салыстырады. Шуды сүзеді (көлік жүрісі, қадамдар, құрылыс). Анық P-толқын кезінде — дабыл қосады.
WiFi сигнал жібереді
ESP32 WiFi арқылы деректерді Firebase базасына жібереді. Сайт пен серверлік воркер өзгерісті бірден көріп, барлық қолданушыларға дабыл таратады.
Адамдар дабыл алады
Бір уақытта екі арна: сайт (Push + сирена + дірілдету) және Telegram-бот (@EarthQuakeGuardianBot). Браузер жабық болса да — бот хабарлайды.
ESP32-WROOM-32
Құрылғының миы. Датчик деректерін нақты уақытта өңдейді және WiFi арқылы лезде дабыл жібереді.
MPU6050 (GY-521)
6 осьті инерциялық датчик. Жердің микродірілдерін — эпицентрден келетін алғашқы толқынды ұстайды.
Arduino IDE
ESP32-ді бағдарламалау ортасы. Тегін, үлкен қоғамдастық. Жылдам прототиптеу үшін тамаша.
P-толқын жетеді ~15 сек, S-толқын — ~27 сек.
Ескерту терезесі = 12 секунд ⏱️ — бұл тығылуға жеткілікті.
- USGS базасынан жер сілкіністерін нақты уақытта көрсетеді
- P- және S-толқындардың қалаңызға жету уақытын есептейді
- Нақты орын үшін MSK баллдығын бағалайды
- Күшті оқиғалар кезінде браузерлік Push-хабарландыру жібереді
- Дыбыстық сирена ойнатып, телефонды дірілдетеді
- Толқынның келуіне дейін кері санақ көрсетеді
- «Егер болса» симуляторы — қала үшін салдарды есептейді
- Офлайн жұмыс істейді (PWA — қосымша ретінде орнатуға болады)
Қазақстанда сейсмикалық қауіп жоғары — әсіресе оңтүстік өңірлерде (Алматы, Тараз, Шымкент). 1887 жылғы Верный жер сілкінісі қаланы дерлік қиратты, ал 1911 жылғы Кемин жер сілкінісі 450-ден астам адамның өмірін қиды. Соған қарамастан, тұрғындардың төтенше жағдайға дайындығы әлі де жеткіліксіз.
QuakeGuard — осы жағдайды өзгертуге бағытталған жоба. Технология арқылы адамдарға ерте ескерту құралын ұсынып, ал білім беру бөлімдері (нұсқаулықтар, тест, симулятор) арқылы жер сілкінісі кезінде дұрыс әрекет етуді үйретеді.
Ескертудің 5–10 секунды да адам өмірін сақтап қалады. Бұл Жапония (JMA EEW), АҚШ (ShakeAlert), Мексика (SASMEX) және Тайвань тәжірибесімен дәлелденген — ол елдерде мұндай жүйелер 20 жылдан астам уақыт жұмыс істеп келеді.
Сайт статикалық фронтенд ретінде жылдам ашылады, деректерді USGS API мен Firebase Realtime Database арқылы алады, ал Telegram-хабарламаларды Node.js воркері жібереді.